حديثي از حضرت امام علي (ع) در مورد شيوه محاسبه نفس
حضرت امام على (ع) در پاسخ به سؤالی نحوه محاسبه نفس را چنین بیان فرمودند:
آدمی چون صبح را به شب رساند، به سراغ نفْس خود برود و به او بگويد :اى نفْس !امروز گذشت و هرگز دیگر برنمى گردد.خداوند از تو خواهد پرسيد كه این روز را چگونه سپرى كردى ؟در این روز چه كردى ؟
آيا خدا را ياد كردى، سپاس و ستايشش را گفتى؟
آيا حقّ برادر مؤمنى را گزاردى؟آيا بار غمى از دل او برداشتى ؟
آيا در نبودِ او هواى زن و فرزندان او را داشتى ؟
آيا وقتى مُرد، به بازماندگان او رسيدگى كردى ؟
آيا با استفاده از مقام و موقعيّتت خود، از غيبت برادر مؤمنى جلوگيرى كردى ؟
آيا مسلمانى را يارى رساندى ؟چه كارى براى او كردى ؟
آن گاه كارهايى كه كرده است بشمارد. اگر كار خيرى از وى سر زده باشد، خدا را سپاس گويد و به شكرانه توفيقى كه به وى عنايت كرده، خدا را به بزرگى ياد كند، و اگر ديد گناهى يا تقصيرى از او سر زده است، از خداوند عزّ و جلّ آمرزش بخواهد
و تصميم بگيرد كه ديگر آن را تكرار نكند.
از خداوند متعال بخواهيم حتي براي لحظه و آني ما را به نفس ما وا مگذارد و همواره تنبه و آگاهي و ذكر خودش را شامل حال ما گرداند.انشاالله و تعالي.
(بحارالأنوار - ج 67 - باب 45- مراتب النفس و عدم الاعتماد)
